Ταξινόμηση
Οι σκορπιοί ανήκουν στα Αραχνίδια (Arachnida), στην υφομοταξία Dromopoda και στην τάξη Scorpiones.
Στην οικογένεια Buthidae συναντούμε το Mesobuthus gibbosus, ενώ στην οικογένεια Iuridae το Iurus dufoureius.
Περιγραφή
Το μέγεθός τους κυμαίνεται από 3 έως 18 cm.
Αποτελούν στενούς συγγενείς των αραχνών και των ακάρεων.
Το σώμα τους είναι πλατύ και πεπλατυσμένο, φέρουν οκτώ πόδια και ξεχωρίζουν εύκολα από:
- τις δύο χαρακτηριστικές δαγκάνες (pedipalps) στο πρόσθιο τμήμα,
- την μακριά ουρά αποτελούμενη από έξι άρθρα, η οποία καταλήγει στο κεντρί.
Βιολογία
- Προτιμούν ξηρές, πετρώδεις περιοχές και συχνά κρύβονται κάτω από πέτρες ή μέσα σε ξερολιθιές.
- Μπορούν να εισέλθουν σε κατοικίες αναζητώντας υγρασία, εμφανιζόμενοι σε μπάνια, ντουλάπια, ρούχα, παπούτσια ή ακόμη και κρεβάτια.
- Είναι μοναχικά ζώα και σπάνια αλλάζουν «κρύπτη» κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
- Την ημέρα μένουν κρυμμένα, ενώ τη νύχτα βγαίνουν για τροφή.
Τρέφονται κυρίως με:
- έντομα,
- αράχνες,
- μικρά αρθρόποδα.
Μπορούν να επιζούν μήνες χωρίς τροφή.
Απομακρύνονται από την κρύπτη τους μόνο για αναπαραγωγή.
Αναπαραγωγή
- Μετά τη σύζευξη, το θηλυκό συχνά καταναλώνει το αρσενικό.
- Γεννά 20–30 αυγά έπειτα από μερικούς μήνες.
- Με τις δαγκάνες της βοηθά τα νεογνά να εξέλθουν από τα αυγά και τα μεταφέρει στη ράχη της για περίπου 15 ημέρες, χωρίς να σιτίζεται καθόλου.
Κυριότερα είδη στην Ελλάδα
- Mesobuthus gibbosus – Κίτρινος σκορπιός (Buthidae)
- Euscorpius candiota – Μικρός σκορπιός της Κρήτης (Euscorpiidae)
- Iurus dufoureius – Μαύρος σκορπιός (Iuridae)
Οι σκορπιοί και ο άνθρωπος
Το τσίμπημα των ευρωπαϊκών ειδών προκαλεί έντονο πόνο και τοπικό ερεθισμό, αλλά δεν θεωρείται επικίνδυνο για τη ζωή.
Στις τροπικές περιοχές όμως υπάρχουν εξαιρετικά δηλητηριώδη είδη, των οποίων το κέντρισμα μπορεί να είναι θανατηφόρο, ιδιαίτερα για παιδιά.
Στην Ελλάδα:
- Τα τσιμπήματα είναι ιδιαίτερα επώδυνα,
- οι κίτρινοι σκορπιοί θεωρούνται πιο «επιθετικοί» και προκαλούν ισχυρότερα συμπτώματα.
Αντιμετώπιση
Προληπτικά μέτρα
- Απομάκρυνση πέτρινων σωρών, παλιών ξύλων και άχρηστων υλικών από τον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου.
- Μείωση καταφυγίων όπου μπορούν να κρύβονται (ξερολιθιές, στοίβες υλικών κ.λπ.).
Εφαρμογή εντομοκτόνων
Εστιασμένη εφαρμογή σε σωρούς υλικών, πέτρες, ξερολιθιές και λοιπές πιθανές κρύπτες.
Περιμετρικός ψεκασμός γύρω από το κτίριο, με ιδιαίτερη έμφαση στα σημεία εισόδου.