Γενικά
Η ονομασία Psocoptera προέρχεται από την ελληνική λέξη ψώκος (ροκάνισμα) και τη λέξη πτερά. Ο όρος έχει δεχθεί κριτική από αρκετούς εντομολόγους, καθώς το πρόθεμα παραπέμπει στον τρόπο διατροφής, ενώ η κατάληξη αναφέρεται στην ύπαρξη πτερύγων, δύο χαρακτηριστικά που δεν συνυπάρχουν πάντα.
Η τάξη των Psocoptera (γνωστή και ως Corrodentia) περιλαμβάνει:
- είδη που ζουν σε εσωτερικούς χώρους και τρέφονται κυρίως με παλιά βιβλία (booklice),
- καθώς και είδη του φυσικού περιβάλλοντος που διαβιούν σε δασικές περιοχές και τρέφονται με φλοιούς δέντρων (barklice).
Θεωρούνται από τα πιο πρωτόγονα έντομα που επιβιώνουν μέχρι σήμερα.
Η οικογένεια Liposcelidae περιλαμβάνει τόσο πτερωτά όσο και άπτερα είδη, ενώ αρκετά από αυτά έχουν κοσμοπολίτικη εξάπλωση.
Το είδος Liposcelis divinatorius απαντάται και στην Ελλάδα. Πρόκειται για μικροσκοπικό έντομο (~1 mm), το οποίο συναντάται σε μουσεία, αποθήκες και κατοικίες. Τρέφεται με φυτικής και ζωικής προέλευσης υλικά, παλιά βιβλία και υφάσματα.
Παρουσιάζει ταχύτατο ρυθμό αναπαραγωγής, με 6–8 γενεές ετησίως.
Η παρουσία του συνοδεύεται από χαρακτηριστική λεπτή σκόνη, ενώ είναι νυκτόβιο και κατά τη δραστηριότητά του μπορεί να παράγει έναν ελαφρύ, χαρακτηριστικό τριγμό.
Λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους του είναι πρακτικά αόρατο με γυμνό μάτι.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει δερματίτιδες.
Αντιμετώπιση
Η εμφάνιση ψωκόπτερων σε έναν χώρο (π.χ. αρχεία, βιβλιοθήκες, βοτανολογικές συλλογές, υπόγεια) αποτελεί ένδειξη αυξημένης υγρασίας.
Το πρώτο και βασικό μέτρο είναι η αντιμετώπιση της υγρασίας, καθώς αυτή ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων που αποτελούν βασική πηγή τροφής για τα έντομα αυτά.
Αν και τα ψωκόπτερα δεν προκαλούν συνήθως σοβαρές υλικές ζημιές, η παρουσία τους κρίνεται ανεπιθύμητη και απαιτείται καταπολέμηση, συνήθως με κατάλληλες εφαρμογές εντομοκτόνων, σε συνδυασμό με τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών του χώρου.